Các bài viết

Nồng độ pH trong nước... ảnh hưởng ra sao với cá ?

Dân câu chúng ta khi mua hay tự chế tác mồi câu, nhất là mồi câu cơ bản là bột sống hay đã được nấu chín, hình như ít có ai quan tâm đến nồng độ pH của môi trường (vùng nước sẽ buông câu) đối với mồi câu, dù rằng sự quan tâm này ảnh hưởng rất lớn đến thành công hay thất bại. Vậy pH là gì ? Qua biên khảo dưới đây, caucavietnam sẽ phân tích một cách tuy khái niệm, nhưng đủ để làm sáng tỏ một số thắc mắc của nhiều cần thủ : tại sao mồi bột của mình đang sử dụng câu được khá nhiều cá ở hồ này, nhưng lại thu hoạch kém hay không được gì cả, ở hồ kia ?


Bể kính nuôi cá cảnh - môi trường sinh thái "tự nhiên" thu nhỏ


** pH còn được gọi là "tiềm năng hydro" (potentiel Hydrogène) kết cấu với dung dịch Ions H3O+ đậm đặc. Bậc thang pH trải rộng từ 0 (môi trường rất chua, mang tính chất axít) đến 14 (môi trường rất basic, mang tính chất kiềm), xuyên qua 7 là chỉ số mang tính chất trung hòa. Chỉ số pH của một cái hồ hay ao tuỳ thuộc vào niên canh và cặn bã tích tụ của chúng. Khi thành hình, một cái hồ luôn có chỉ số pH ở mức "basic" hay "kiềm", và sau đó sẽ bị axít hóa dần do bởi sự lên men các chất hữu cơ, hoà tan "Dioxyde de carbone" CO2 với sự cấu thành "Ions bicarbonates" HCO3.



Làm thế nào để chế tác được mồi câu thích hợp với nồng độ pH của vùng nước sẽ thả câu mà không cần phải đáp ứng những điều kiện tiên quyết ? Lấy biểu tượng là mồi boilie dùng câu chép, chúng ta thử tìm hiểu hiện tượng hóa học xãy ra như thế nào đối với loại mồi bột nấu chín và rất thông dụng này.


Chép, hương liệu và pH của vùng nước.


Để có thể hấp dẫn và lừa được chép lớn, các cần thủ chép tự làm mồi câu, luôn có trong tay không dưới 10 sản phẩm gồm có hương liệu và các chất kích thích khẩu vị. Các sản phẩm này là những phần tử của "Acides Animés" còn gọi tắt là AA, có thể thích ứng với bất cứ chỉ số pH nào của vùng nước.


Như đã viết ở phần trên, nồng độ pH của nước có tương quan với mức độ đậm đặc của "hydrogène" trong nước, và nồng độ này được chia làm 14 bậc, từ 1 đến 14, trong đó 7 được xem như chỉ số trung tính. Trên 7, nước được xem như mang tính chất "kiềm". Dưới 7, nước có vị chua của axít. Tuy nhiên độ gia/giảm trên và dười 7 nếu không quá lớn, sẽ không ảnh hưởng nhiều đến các sinh vật sống trong nước, dù rằng một vùng nước có chỉ số pH6 sẽ "chua" gấp 10 lần hơn là vùng nước chỉ số pH7. Và vùng nước chỉ số là pH5 sẽ axít hóa đến 100 lần hơn.


Những vùng nước mang tính chất chua hay axít hóa tự nhiên thường nghèo tính dinh dưỡng hơn là vùng nước mang tính chất kiềm. Ngoài ra, bản chất cấu tạo mặt đáy cũng ảnh hưởng đến chỉ số pH của nước, kể cả điều kiện thời tiết, ví dụ như mưa và giông bão.


Và chúng ta cũng có nhiều cách để đo đạt nồng độ pH nước của một con sông, một cái hồ hay ao, bằng : giấy chỉ điểm hóa học, hoặc càng hay hơn nếu sử dụng các thiết bị điện tử (hình mình họa phải).


Và mấy con cá, chúng phản ứng như thế nào đối với nồng độ pH của nước ?


Cá sinh trưởng bình thường trong các vùng nước có chỉ số pH trong khoảng từ 6 đến 8. Những thay đổi chỉ số pH nếu có, nhưng chậm chạp sẽ ít gây tác hại hơn là thay đổi một cách đột ngột. Đối với chép, một vùng nước mang tính chất "chua" (axít) sẽ làm giảm thiểu độ tăng trưởng của cá (trừ phi chúng luôn được nuôi ăn bởi mồi xả và mồi boilie của dân câu). Và đây là trường hợp thường hay xãy ra ở các hồ câu dịch vụ, do bản chất thiếu tự nhiên của môi trường. Với tình trạng này, việc phải làm là khi chế tác mồi câu, ta phải thẩm định lại chỉ số pH riêng của hương liệu sẽ dùng, để có thể định lượng cho thật chuẩn liều lượng cần thiết khi pha trộn.



Cũng như tất cả các loại cá khác, chép tìm kiếm thức ăn tự nhiên bằng cách truy tầm "acide animé" (AA) có trong các sinh và thực vật hiện hữu trong nước. Vì vậy, những viên mồi boilie mà ta dùng để bẩy chép, sẽ hấp dẫn và kích thích khứu, vị giác của chúng bằng những phân tử của hương liệu tẩm ướp (AA), toả ra trong nước.


Tất cả những tay săn chép kỳ cựu đều nhận biết rất rõ là : khi chế tác mồi câu, nếu dùng "quá tay" hương liệu trong hỗn hợp, thì hiệu ứng của nó sẽ trái ngược lại với điều mà họ mong muốn. Tức xua cá đi thay vì tập trung chúng lại. Và mọi người đã có được sự nhận định rất đơn giản là : nống độ pH trong nước càng thấp, thì liều lượng hương liệu càng tăng. Ngược lại, nếu pH của nước có triệu chứng hơi bị... "kiềm", thì định lượng bình thường theo hướng dẫn sử dụng, nhưng nếu quá cao thì cần nên "làm thơm" một cách nhẹ nhàng thôi (xem bảng đối chiếu phía dưới).


Bảng đối chiếu

pH của vùng nước

pH của hương liệu

Định lượng hương liệu

Chỉ số pH thấp (6-7)

pH thấp

Nhiều (10ml/500gr mix)

Chỉ số pH thấp (6-7)

pH cao

Ít (03ml/500gr mix)

Chỉ số pH cao (7-8)

pH thấp

Bình thường (05ml/500gr mix)

Chỉ số pH rất cao (8-9)

pH thấp

Ít (02ml/500gr mix)


Chắc chắn rằng với một ít hiểu biết cơ bản mà chúng ta cần phải có như caucavietnam vừa biên khảo, sẽ không bao giờ khiến cho bạn trở thành một tiểu hoá học gia hay sẽ đủ tiềm năng để mở công ty sản xuất mồi câu và mồi bả cung ứng cho thị trường trong nước. Đây chỉ là những thông tin cần nên "biết thêm", để cộng thêm với những cái mà chúng ta đã biết. Có thể sẽ giải đáp cho bạn một ít thắc mắc, nhất là vào những tháng hè oi bức, nuớc quá nóng, lại vắng mưa và hay giông... để hiểu lý do tại sao có những buổi câu, khi về ta lại phải đi "thăm... nha sỹ" !?


Thái Nguyên (2009)

caucavietnam.com