Bài viết

Tự chế tạo một mồi cá giả (nổi)

BBT : bài viết này có mục đích hướng dẫn bạn chế tạo một con mồi cá giả, loại nổi, bằng gỗ nhẹ, "nhái" theo cấu hình của kiểu cá giả Husky, phân phối bởi Rapala, một Cty sản xuất mồi câu giả danh tiếng nhất thế giới. Loại mồi này được sử dụng để "rê" các loại cá dữ nước ngọt và nước mặn.


"Nó" đã từng chứng minh được khả năng "câu" qua các thử nghiệm tại YATE : cá Măng (Pike) và cá Bass. Cá "loche" và "tazard" ở vùng nước mặn của Calédonie, một quần đảo ở Đại dương châu.

 

 

Nổi và đặc biệt thích hợp với các vùng biển nông, đáy san hô, Husky "nhái" là một mồi giả có thể dùng để...rê và kéo bằng tàu/xuồng cao tốc. Nhờ làm bằng gỗ mềm, cho nên nó rất dễ thực hiện, nhất là phần nạm chì dọc theo thân cá để đối trọng không đòi hỏi các yêu cầu chuẩn xác lắm, cho phép chúng ta, nếu khéo tay và tỉ mỉ, cộng thêm một chút kiên nhẫn thì việc chế tác "nó" hay "nhái" các kiểu cá giả khác : không thành vấn đề !

 

Vật liệu

  • Vài lát gỗ nhẹ (gỗ samba hay thông) kích thước : 0,015 X 0,020 X 2 m.

  • Một miếng bìa dầy cứng hay 1 ván gỗ thật phẳng.

  • Một sợi dây inox có đường kính lớn hơn 0.60mm.

  • Một mẩu kính nhựa.

  • Vài lưỡi câu 3 móc (lưỡi ba)

  • Khoen mở để móc lưỡi câu.

  • Sơn phun và keo dán 2 thành phần, loại đậm đặc (epoxy).

Dụng cụ

  • Bàn kẹp (ê tô)

  • Cưa gỗ.

  • Cưa sắt.

  • Hộp cắt góc (làm khung hình).

  • Giũa gỗ.

  • Giũa mịn.

  • Giấy nhám số : 80 - 120 - 320 - 600.

  • Kềm mũi nhọn, tròn.

1- Bàn kẹp (ê tô), 2- Kềm mũi nhọn & tròn, 3- Khoen mở để móc lưỡi câu, 4- Kính nhựa (flexiglass dầy 3mm), 5- lưỡi câu 3 móc (lưỡi ba), 6- Sơn phun, 7- Giũa gỗ, 8- Giũa mịn

 

Chế tác thân cá

 

1- Tìm mua ở cửa hàng bán vật liệu gỗ trang trí hay mô hình, một khúc gỗ samba (hoặc thông thật mềm), có kích cỡ : 20mm x 15mm x 2000mm (2 mét). Với một hộp dùng để cắt góc vuông, cắt thanh gỗ thành từng lát, dài 125 mm.

 

2- Tạo một cái khuôn hình mẫu bằng giấy bìa cứng hay bằng gỗ mỏng (ván thông 2mm) BBT: bạn có thể tạo mẫu này bằng giấy dính dầy có sẵn keo.

 

3- Đặt khuôn hình mẫu trên thanh gỗ dùng làm thân cá. Với một chai sơn xịt, phun nhẹ một lớp sơn quanh khuôn hình mẫu để lấy dấu. Sau khi sơn khô, thanh gỗ của bạn có hình con cá giả Husky, như ảnh bên.

 

Trước khi bước qua công đoạn : gọt, giũa... bạn cần phải kéo thước đo để vẽ các trục đối xứng sao cho thật chính xác (xem hình minh họa). Việc này sẽ giúp cho bạn rất nhiều khi thao tác định hình con cá, có 2 bề mặt chuẩn xác và đồng bộ.

 

Trước khi kẹp thanh gỗ vào ê-tô để cắt , giũa... đừng quên chèn thanh gỗ tạo thân cá vào giữa 2 miếng gỗ mỏng hay bìa cứng, để tránh bàn kẹp làm hỏng thân cá. BBT : Lưu ý, xiết nhẹ thôi, vì gỗ rất mềm. Mạnh tay, gỗ sẽ biến dạng.

 

4- Với một lưỡi cưa sắt hay một dao cắt thảm, gọt dọc theo vết kẽ mặt dưới bụng cá. Cẩn thận, vết cắt phải đồng nhất ở cả 2 mặt, theo đường vẽ cho thật thẳng góc từ đầu đến đuôi cá (hình minh hoạ). Sau đó, làm nhẵn vết cắt bằng giũa gỗ.

 

5- Cắt tiếp theo phần trên tạo lưng cá, xong. Nhìn thiết diện, cá giả đã bắt đầu tượng hình.

 

6- Kẹp thân cá gỗ vào ê-tô (BBT : cẩn thận, kẻo gây "thương tích" cho cá gỗ). Sau đó dùng cưa mỗ 1 đường ở bụng cá và cắt xiên góc từ lưng xuống bụng theo như ảnh minh họa : hình thân cá cắt ngang >>. Mục đích tạo thân cá có lưng rộng, bụng thắt, để cá có thể nổi "đúng cách" (không nổi ngược, vễnh bụng) sau khi đã được treo chì dưới phần bụng.

 

7- Thân cá giờ đây đã tạm thành hình, công đoạn kế tiếp là giũa tròn các góc cạnh lồi bằng giũa giũa mịn. Điểm mấu chốt : cái khó ở công đoạn này chỉ giản dị ở chỗ là..."giũa một cách cẩn thận". Bởi 2 lý do :


 

 

a) Chất liệu gỗ khá mềm, và nguy cơ "quá tay" khó thể tránh, nếu làm...ào ào ! Hậu quả = quăng vô thùng rác !

 

b) Những dấu vết để lại sau khi cắt, đôi khi khó có thể làm nhẵn bằng giũa mịn, vì vậy...tệ trạng "quá tay" luôn có thể xảy đến, khi cố tình muốn xóa đi các dấu vết.

 

Nếu bạn muốn thành phẩm có chất lượng gần như hoàn mỹ, hãy tôn trọng 3 yêu cầu này :

a- Luôn sử dụng các dụng cụ "hành nghề", theo thứ tự, ví dụ như : trước tiên dùng giũa gỗ - tiếp đến là giũa mịn - sau cùng là giấy nhám từ to cho đến nhuyễn.

 

b- Không nên chà giấy nhám theo chiều dọc sớ gỗ, điều này xem chừng có vẻ giản dị và tự nhiên hơn, nhưng chà ngang lại giúp cho bạn tránh được sự việc tạo ra những cạnh cong không đồng nhất ở 2 mặt. Phải nói là : không có gì khó cho bằng kẹp chắc bằng ê tô, một vật có hình tượng không giống ai, tròn không tròn, vuông thì cũng không vuông, nhưng biết làm sao ?!

 

Có một thủ thuật khác để giải quyết vấn đề, theo như tôi thường hay áp dụng : kẹp một lưỡi cưa sắt vào ê-tô - đặt cá giả cưỡi lên lưỡi cưa - cắt 1 băng giấy nhám từ to đến nhuyễn. Bây giờ thì con cá có thể "đứng" 1 mình trên lưỡi cưa rồi, rãnh 2 tay bạn có thể nắm 2 đầu của băng giấy nhám mà "chà... láng" theo chiều ngang, đầu lưng và đuôi con cá. Riêng phần bụng, thì...

 

c- Chỉ dùng giấy nhám nhuyễn (320 - 600) khi mà toàn thân cá giả không còn có dấu vết xước nào trên sớ gỗ. Đừng ngại phải mất nhiều thì giờ ở công đoạn này, vì sau khi sơn, những "thiếu sót" này sẽ dễ bị nhận thấy.

Trang bị thẻo inox treo lưỡi câu và cân chì

 

8- Qua đến công đoạn này, ta sẽ phải thực hiện chế tác một cái khung sườn mẫu (cái rập), để bẻ thanh Inox sao cho 10 lần như một (BBT : giúp cho việc chế tạo cá giả hàng loạt), có cùng kích thước. Cắt một miếng gỗ dầy (5cm), có diện tích 15 x 6 cm - dùng mẫu vẽ hình cá giả để lấy kích thước của cá trên miếng gỗ, bằng bút chì - Sau đó, đóng 5 cây đinh đã cắt đầu vào miếng gỗ (như hình minh họa kề bên). Cẩn thận, khoảng cách giữa lưỡi câu ở bụng và đuôi phải đủ dài, để 2 lưỡi câu khi liệng không bị móc vào nhau.

 

Thẻo Inox dùng để treo lưỡi câu và chì đối trọng được chèn vào khe dọc dưới bụng cá.

9- Thẻo lưỡi được thực hiện với thép Inox không gỉ, có đường kính trong khoảng từ 0.60 - 0.80 mm. Lưu ý : sau khi đã tạo 2 vòng tròn dùng để móc khoen hở miệng, treo lưỡi câu, bạn cần phải dùng dây đồng (lõi dây điện thoại hay dây quấn mô tơ) để quấn chặt đầu thừa của dây Inox sau khi đã uốn vòng bằng kềm mũi tròn, vào thân của nó (màu đỏ trong hình minh họa), nhỏ vài giọt keo khô nhanh vào các vòng quấn, để giữ chặt.


 

Bạn sẽ thấy, qua phương pháp trên, khi ráp thẻo lưỡi và chì vào bụng cá, thao tác sẽ rất dễ dàng, và khi chạm hàng..."khủng", con mồi giả của bạn có thế mang lên bờ những con cá vài mươi kí lô, không hề hấn gì !

 

10- Bước qua công đọan nạm chì : dễ nhất là bạn dùng chì lá bán sẵn ngoài cửa hàng có độ dầy trong khoảng 1mm, nếu không có sẵn thì tốt hơn là nấu chì và trải chì nỏng trên một nắp hộp thiếc hay nhôm, để nguội. Sau đó, cán cho phẳng mặt với 1 ống sắt, hoặc đập dẹp dưới 1 miếng sắt phẳng, để tạo độ dầy cần thiết.

 

Để tạo hình cho mẩu chì, bạn chỉ cần nhét lá chì vào khe hở của bụng cá, dùng bút chì lấy dấu và kéo để cắt, nhưng đừng quên chừa lề khoảng 1mm.

 

Đến công đoạn "dán" bộ thẻo và chì váo bụng cá. Trước tiên, dùng một lưỡi dao hay cưa thép mỏng để trét keo dán, loại epoxy đậm đặc (2 thành phần) vào khe đã rọc dưới bụng cá cho thật đều nhưng không quá...tay - Đặt thẻo Inox vào khe, đừng quên 2 khoen tròn của thẻo phải nằm bên ngoài của thân cá - Chèn 2 lá chì đã cắt vào bụng cá, (sau khi chèn chì, keo epoxy phải trào ra ngoài) - Vét keo tràn ra ngoài để phết vào các khe hở nếu còn chưa lấp keo - Lau sạch keo với giẻ lau có thấm chất acétone (thuốc rửa sơn móng tay) - Để khô trong 24 giờ - Giũa phần chì thừa cho nhẵn dọc theo bụng cá.

 

Lưu ý : Trước khi thực hiện công đoạn dán cứng thẻo Inox và chì vào bụng cá, tốt nhất là bạn nên chèn cứng thẻo và chì vào bụng cá để thử trước trong nước. Trong trường hợp cá chìm hay nổi lửng ở lưng chừng nước, bạn có thể điều chỉnh bằng cách giũa bớt đi lá chì phía sau đuôi, để giảm trọng lượng, cho đến khi cá nổi xấp ngang trên mặt nước một cách hoàn chỉnh - Đừng quên phun 1 lớp véc ni không màu vào thân cá kể cá các khe hở trước khi thực hiện thao tác vừa nói, để loại trừ trường hợp gỗ hút nước làm sai lệch điều chỉnh.

 

Yếm cá

 

Đây là bộ phận giúp cho cá giả "lặn" một cách sinh động, mỗi khi bị kéo hay giật. Để có thể khởi động chức năng bơi/lặn riêng của kiểu cá này, ví trí của yếm cá phải được đặt ở góc độ = 45° so với thẻo inox.

 

11- Yếm cá được thực hiện bằng kính nhựa (plexiglass), theo một mẫu yếm bằng giấy bìa cứng mà bạn đã đo đạt và điều chỉnh dựa theo thân cá. Để yếm cá có hình dáng hơi cong theo chiều dọc, bạn phải hơ nóng kính bằng cách ép 1 miếng kính nhựa có độ dầy trong khoảng từ 2-3 mm, vào một chai thủy tinh dầy, và hơ nóng kính, bằng đèn hàn xì hay súng cạo sơn. Lưu ý : nên bảo vệ kính bằng giấy 2/3 lớp giấy nhôm dầy, trước khi hơ nóng.

 

Sau khi đã hơ cong - Cắt kính theo vết bút phớt kẻ sẵn theo 1 mẫu làm bằng bìa cứng, bằng lưỡi cưa sắt hay bằng máy cắt gỗ/nhựa của dân chơi mô hình - Đánh nhẵn vết cắt bằng giấy nhám - Sau đó, dán yếm vào vị trí đã định trên bụng cá bằng keo epoxy đậm đặc, sau khi đã phun sơn tạo màu thân cá.

 

Lưu ý : mặt lõm của yếm hướng về đàng trước, phía đầu cá.

 

Hoàn chỉnh thành phẩm

 

Sau khi đã trám các vết gỗ bị xước sâu nếu có, bằng bột gỗ pha keo, và chà láng bằng các cỡ giấy nhám từ to đến mịn, toàn thân cá. Để hoàn chỉnh và "trang trí" cá giả, điều này, tuỳ thuộc vào ý thích và trí tưởng tượng của mỗi người. Thông thường, nếu bạn muốn "con cá" của mình thuộc loại "cá...câu được", giản dị nhất là "nhái" màu sắc của những mẫu mả cá giả bày bán ở thị trường.

 

"Cái" mà chúng tôi thấy nhiều nhất là : thân cá có màu nhạt (trắng hay bạc), lưng đen hay xanh lá cây (green) hay xanh dương (blue) đậm. Bụng và đuôi có vết đỏ (BBT : làm dấu cho cá đớp vào lưỡi câu, mọi người tin thế !).

 

- Khi phun sơn, cố gằng "pha màu" từ nhạt đến đậm một cách tự nhiên nhất.

 

Một khi công đoạn "trang trí" đã xong, để bảo vệ phần nào thân cá trước những cú đớp thô bạo với những hàm răng lởm chởm của loại cá săn mồi, bạn cần phải sơn thân cá từ 1 đến 2 lớp véc ni epoxy dầy, không màu và bóng láng (BBT : cẩn thận, nên chọn mua loại epoxy khi khô không bị ngã vàng ). Hay nhất là nhúng cả thân cá vào véc ni epoxy, sau đó treo để khô, nếu cảm thấy lớp epoxy không đủ dầy, bạn có thể nhún vào epoxy thêm 1 lần thứ hai.

BBT : Có 2 trường phái nhận định về việc "dán" yếm cá vào thân trước hay sau khi sơn hay nhúng cá vào epoxy. Chúng tôi chọn cách dán yếm vào thân cá trước khi nhúng epoxy. Với cách này, yếm cá bị "hàn" dính liền vào thân cá, rất chắc chắn, nhưng có khuyết điểm là khó tháo gỡ, nếu muốn thay yếm rộng hay dài hơn.

- Lưỡi câu ba mà bạn dùng nên chọn loại bằng thép mạ kền hay xi bạc, có kích cỡ tương ứng với thân cá. Quá to : cá nổi không đúng cách, khi bơi siêu vẹo, rủi ro 2 lưỡi câu móc vào nhau là sự có thể. Quá nhỏ : chức năng "móc" khi bạn "đóng" sẽ không nhiều, tất nhiên sẽ rất dễ bị trượt.

 

- Mắt cá, bạn có thể tạo bằng cách khoét 2 cái lỗ nhỏ không quá sâu, và nhét vào đó 2 hạt cườm đỏ, dán lại bằng keo mau khô, trước khi nhúng epoxy.

 

- Dùng "khoen mở" (hình minh họa phía trên cùng) để kết nối lưỡi câu vào vòng móc khoen ở đuôi và bụng cá.

 

Một số Rapala mẫu để..."nhái" !

 

Tuy khó, nhưng cần kiên nhẫn, theo tôi, chắc chắn bạn sẽ phải liệng đi vài con mồi giả xù xì, và thô kệch... tác phẩm đầu tiên, nhưng sau đó, thì bạn sẽ tiết kiệm không ít dollar (10$/con chứ ít sao ), và có thể chế tác những con mồi có kích cỡ, màu sắc... theo ý muốn.

 

Vạn sự khởi đầu nan, cố gắng lên. Chúc bạn thành công.

 

Tortue rùa (2008)

caucavietnam.com